48.3

 Aflev.15: mrt 1949

Van BETSKE veur GRAATS

                Wied vot-Vandaag.

Ja, vaar, dat has nich dacht, das nog ooit ‘n maol. 'n stuk van dien Betske in Schakel zos te zeijn kriegen. Ik har eigenluk al völ eerder wiil'n schrieven, mer ik bin ok zo drok west met dee actie. Wie hebt dee daag' ok hoast gen drögen droad an d'hoed had. Wat hef ‘t der van gaon, wat? Doe meens noe wal mangs, vaar, das drok zeens, mer toch nich zo slim at wie hier had hebt dee daag'. Tow 's mons weg zint goan, hew nog tegen mekaar zegd: „Noe zöw eer es loaten zeen, daw ok nog wal wat anders könt, dan allene mer kuier'n". Dee zwatten trökken helemaol wit of, toet ze ons an zaggen komm'n. Mer wie hebt eer walgauw an 't verstand bracht, wat ow kwam doon. Toew bie Djocja kwammen, hew nog wal'n moal schreeuwt: „zoek, carno!" Mer nee, hee was het spoor helemoal kwiet, want dat kon ok nich anders want hee zat bóven in de loch. Wie hebt ook gels nich verdan zocht, wie hadden um zo te pakken. Ja, vaar, doe leufs et meschien géls nich, mer as 't zeen has, dan . has die de ogen oetkekken, zo at onz' jongs 't veurmeka hadden, At ze wat kepot hadden, nen hamer hooms gels nich te zeuken, want dee wann' der genog. En at ons de deurn in de weg stonnen,: dan haww' 'n sikkel ok wal bie de hand. Want doar smetten dee zwatteg. gewoon met. Dat zoj anders nich ?eggen van dee zwatten, vaar, dat ze nog zo rood konnen deurschienen. Doe mos mie no wal ‘n dööske schoonsmeer stuurn, vaar, dan köw dat rood der misschien nog wal oetsmeer'n. t Ies hier anders wal na mooi, al dee hoge bulten, doar is bie oe 'n Laor-bult nog niks bie. Struupen dat kas hier geröst doon, vaar, ik heb der vanmon ok nog 'n paar opzet. Meschien zit der wal nen olievant in. Mer dan mos mie wal helpen, vaar, anders kaank hum ja nich baas, want ik leuw, dat dee dinge an béér kanten nen stet hebt en dan wee'k ja nich, op wat vönn ok zoolt mot leggen. Zeg vaar, dat hak hoas vergeten, mos ok nog noar dee ronde toafel-converensie? Mie ducht, zee hadden um better kromme-toafel-converensie kön'n neumen, want doar mot nog wal wat terecht wodd'n zet. As der hen gees, vaar, nem dan nen hamer met, want at is in mekaar valt; mos um nog wal wier ophelpen. En anders mos ons mer, éém bericht stüur'n, dan wiw wal komm'n met ne koppel van dee zwatten. Zeg vaar, doe has ter les moal oaver, das op ‘n motor has zett'n. As't good wis leer'n, mos hier mer ens hen kommen, mer dan mos mooder ok met brengen, dan kan ze meteen luk moos met nemmen. Mos wal binnen deur goan, want de weg is no onderhand wal oarig had en de weg kaans wal vinn'n, want de leu weet no onderhand wal, waar of Indië lig, Mos ok wal oppassen, as nich in dee A van Indië kooms, want ze kon wal 'n stok in de speken stekk'n. Doe kaans het beste bie Mauritius langs goan, doar stoat ok nich zo völ beum'. Nou vaar en mooder hoolt oe good. Ik schei oet met schrieven, want dee muskieten zint wier lellik an 't stekken.

                                        Good goan,             BETSKE.

 Aflev. 29: apr. 1950

Breef van BETSKE

           Wied vot, vandaag

Dat wied vot zal nou verdan hen ok wal 'n moal aflopen wen. De leste tied zint der nen hoop vertrokk'n. Dee pestoor van Frankriek die kon der ok nen hoop in 'n ransel loat'n. le snapt nich, hoe ze der met aver 't water komt. 't Wodt ok tied, da'w hier vot komt, zee könt ons ja nou wal . wier woar anders broek'n. Der zint ja wat, dee hier al dree joar zett'n hebt. Mangs dan denk ik wal, waor blif de tied. 'n Twede April was 't al vief joar ledd'n, da'w bevrijd zint. Twee joar hew in Holland loop'n te gengeln en dree joar in dat apenland. En woar zö'w temet wal nich terecht komm'n. Mien vaar hef mie kôns schremm'n, ik kon nog wal help'n Kamers kloarmaak'n. Doar zat nog wal luk rommel in. Mer ie könt nooit wett'n, ai der met begint te klaormaken, waor of ie der met blieft. 't Wodt tied da'w es 'n moal 'n minister van kloarmaken kriegt. 't Stek ja gels nich meer op één, der was veureerst nog wal werk. As 't nich anders wil, köw ok noch wal help'n. Oons kok hef lesten ok nog 'n moal kloarmaakt: later was hee helen hoop schöttels kwiet. Ik zin der later wal achter komm'n: Zee zint der met an't vleeg'n. le möt mer es oppass'n, misschien köj der nog wal wat vinn'n. Nou ik het toch over ministers had heb: 't valt mie met, dat ze bie de V. N. nog gen minister of commissie hebt beneumd veur oetzeuken, um oet te zeken hoe de oetzeukers 't oet zeuken môt. Ik schei der met oet, want ik zin ok nog drok um 't spil in te pakk'n, 't Kan wèèn, da'k wal binnen deur kom, dan hoofk ok nich bang te wèèn, da'k natte veut krieg. Zo tengs at de tuffel der op stoat dacht ik wal da'k der was. Dus leu, tot ‘n ander moal: BETSKE.
 

 Aflev. 40: dec. 1950

OONS BETSKE

 

Zee wilt ja noe 'n Schakel ok an de kaant doon. Och ja, doar’is ja ok aanders niks van te zegg'n. Ik vind, het hef ait good schakeld; jammer, dat 't noe wier aan de kant geet. Meer dee beid’n jonges in Indië zölt ok wal gauw wier komm' en dan könt ze 't nei's hier ok wal heur'n. Want nei's is der nog wal mangs. Dee groot'n dee scheldt zich mekaar a mangs oet dat 't knapt. Kons stön der ok een veur de radio te schreeuwen in 't zölfde laand, woar tien joar terug ok al een stön te bulderen. Den had 't ál oep Amerika munt. Ik denk, dat zee 't nich good könt oetstoan, da'w mangs wat van dee Marshall-hulp kriegt. Mer dat laand, woar dee hulp van kriegt, dat was nen oorlogs-hitser; massa-moordenaar, den wol 'n vreê nich. Nee, zee konn'n t wal anders. Zee déén ja alles um vreê te kriegen, zee hadd'n 800 millioen achter zich stoan. Hee hef der trouwens nich bie verteld of doar dee slaven en priesters ok bie wann'n, want dat zint der doar nog wal heel wat. Meer dee leu zint mangs heel ondudelijk at ze doar achter zo'n gerdien stoat te schreeuwen. 't Is ok nog best meugelijk, dat hee der wal vleegmachienen kenonnen, tanks en ik weet nich wat al met bedoelen. Wie hadd'n vrogger een heunke en aw dan 'n koekje of iets lekkers hadd’n, dan vreug wie hem: “hoe spreekt ‘t hondje?” Ik leuw, dat ‘t dissen schreeuwer net zo gung. Het begint anders noe spannend te wonn'n. Zee hebt der ja al van proat, dat ze de atoombommen broeken wilt. At ze der dan meer genog van hebt. Zee zint anders merakels duur; ‘t is ‘n wonder, dat ze der nog gin collecte veur hebt hool'n. Kons vertell'n den premier van Engeland 't ok nog wal mooi. Den had 't der oaver, um ierst met Rusland te onderhannel'n, want Rusland was nog gels zo beroerd nich. Dat wol wal geern vreê. Mer toen zèèr hee der nog achter-an, dat ze dan wal gauw onderhannel'n mosten, veur dat hee genog atoombommen har. (Dus as hee mer genog atoombommen har, dan was hee wal beroerd; kaan'k mie ok best indenken, dan begint hee wal te speeien.) Mer dee groot'n dee redt zich almoal wal. Ik heb wal es mangs dacht, Onze Leeve Heer kon der ok wal bie inzitt'n, umdat Hee dat almoal mer toolet. Mer oaver een kaant hef Hee ok wier geliek, noe komt Hee der ok nog met oep de heugte, wat der al oaverlegd wödt . Hee wodt anders noe verdan hen oold. Doarum, loaw met Kerstmis Zien Geboorte nog mer es wier herdenken. Dan kan ‘t zo mooi wèèn, ai ‘s nachts um vief uur noar de kerk hen goat. In den stillen nacht en heiligen nacht, dan köj oen gedachten zo mooi oaver de wereld loaten goan; oaver dee priesters, dee't doar marteld en geeseld wodt, oaver dee zusters, dee verdrèèm wodt, oaver dee millioenen slaven onder het communisme, oaver dee saldoaten, dee’t an het front stoat, oaver degenen, dee't verdrèèm zint van eigen hoes en heerd. Zee striedt almoal tègen ‘t communisne. Wat hebb' wie 't der hier nog mooi bie; wat könn wie dan nog mooi Kerstmis vieren. Ioaw doon as dee herders van Bethlehem: “Venite adoremus", komt loat' wie Hem aanbidd'n. Loaw bidden vuer al degenen, dee't nich in stoat bint um Kerstmis te vieren, vrienden en vijanden. Dan zal Oonzen Leeven Heer ok wal wier zien Engelen sturen, um oaver disse wereld ok te zingen: Gloria in Excelsis Deo"                    BETSKE.

 

 

(En za’s dit mien schrieven, at ‘t deur de Keploan, ‘n Poater, meester Schröder en Johan van Grunder-Jens wödt goodkeurt, en in ‘t eerst verschienende moandelukse blad “ ‘n Schakel” wodt zet. Terecht krabbelt te Wied-vot, Vandaag, van dit joar:                       snotjong,         BETSKE

 Aflev. 38: nov. 1950

    OONS BETSKE

Aflev. 38: nov. 1950

 Ja leu, t wödt der nich better op met ‘t weer. Net weer um gauw ne verkoold heid op te loop'n of taandzeert. Ik hebb kôns ok nog 'n moal noar 'n dokter ben west um der een te loaren trekk'n. Hee dèèr mie ok merakels zeer. 't Was aanders gauw gebeurd. He stak ierst'n paar wor-teln deur met zo'n spuitke en toen trok'n der oet, 't kostre mie ok nog efkes nen rieksdaalder. Ja, dat gún nog wal zèè den dokter, want doar zint wat lâãn, doar kost 't wal veertig gulden. Toen hek im dan ok ankekken of ik 't in Köln heuren dondern. Joa, zèè hee mie, zee möt ze eer doar deur de oorn oettrekk'n, want zee duurt n' mond nich lös-doon. Ik heb voort dacht, doar zint der wal wat, dee doot um völ te wied lös. Doar hes beveurbeeld den Vero-man. Den is op t ogenblik in deenst bie de Naamloze Vennootschap. Och joa leu, 't lop mie der ok mangs deur, ik heb 't al wier verkeerd umdraeit, t wèèn bie de V.N. Mer den Veto-man hef kôns dan ok verteeld,  dat ze gencommunisten veur export hadden. Dan zal dat ander spul, wa'w hier nog hebt en ok nog meest in alle lâân zit, dat zal dan wal surrogaat wèèn. Mer dan wödt het tied, da'w dat Is 'n moal opruumt. Wie hebt noe verdan hen lang genog met surrogaat um-goan. Misschien wil dat laand ze wal importeren, dan wa’w der in éénmaol mooi of. Mer 't zal wal nooit zo wied komm'n. En toch, hebt ze de leste tied der nog wal oarig wat an dôôn. In Korea ok, ze hebt um doar oardig um de klööte hen how'n. At oons jonges noe mer nich te laat komt. Mer ik denk, dat der nog wal heel wat te doon is an dee kant. Ik har kôns ok nog hoast van plan west um doar hen te goan en dat kwam zo: in ‘n Schakel las ik 't leste moal, dat mien vaâr zegd had, dat der gen goow foto van Betske te maken was, um in de liest te hangen. Ik denk, mer dan goa'k der gauw tusken oet; misschien dat ze mie doar ginder nog wal wat opknapp'n könt. Later hek mie bedacht, ik denk, mer dan wik ok wis wett'n of 't ok zo slim is en ik noar 'n fotograaf hen. Den keek mie toch an met 'n paar oog'n. Hee nam mie voort met noar ‘n speegel. Doe ik doar ien keek, wöö'k rood tut achter de oor’n en ik zin har noar 'n hoes hen bessen. Ik heb voort tègen mien vaâr zegd, dat hee groot geliek had, um nooit ne foto van mie in dee liest te zett'n. Toen vertöll'n ik um dan, da'k bie den fotograaf har west, dee mie doar in nen speegel har loaten kieken, woar ik zo heel klein was, net of ze oe in mekaar hadd'n drukt. En weet ie noe, wat mien vaâr zèèr? „Och, doe doore jong, hee hef die wier ien zo'n krom speegel loaten kiek'n. Ja zo kan ‘t goan: dan meen ie mangs nog wal, da'j heel wat zint en dan is 't nog niks. Dus leu, zonder foto! 

                                                                                                                Oen BETSKE.